عبد الله الأنصاري الهروي ( مترجم وشارح : اسماعيل منصورى لاريجانى )

295

منازل السائرين ( فارسى )

باب تواضع قال الله تعالى : وَ عِبادُ الرَّحْمنِ الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْناً . « 1 » بندگان خداى رحمان ، كسانى هستند كه بر روى زمين با تواضع و فروتنى راه مىروند . « هون » يعنى تواضعى كه توأم با خشوع و وقار است . برخى در مقابل ديگران افتادگى مىكنند ولى رفتار آنها در حقيقت تملق و درماندگى است ، در حالى كه « هون » فروتنى و افتادگى همراه با وقار و سكينه است . تعريف تواضع در تعريف تواضع خواجه مىفرمايد : التواضع أن يتواضع العبد لصولة الحّق . تواضع آن است كه بنده در مقابل عظمت حق اظهار كوچكى كند . تواضع آن است كه سالك افتاده و خاكسار باشد و در مقابل عظمت حق خود را ناچيز شمارد و عبد سالك در برابر صولت و هيبت و شكوه و جلال الهى ، خاكسارى و افتادگى كند . كه اين تواضع و فروتنى در برابر حق باعث اوج گرفتن و تعالى انسان مىشود . و تواضع در برابر غيرخدا باعث ذلت و خوارى مىگردد . پس هرچه در مقابل خداوند افتادگى كنيم ، عزيز و ارجمند مىشويم و اين تواضع ما را در چشم خلايق بزرگ و بلند مرتبه مىكند . اما اگر خدا و دين را ناديده بگيريم و براى رسيدن به عزّت ظاهرى دنيائى و موقت به هر وسيله‌اى متوسل شويم نه تنها عزيز و ارجمند نمىشويم بلكه بسيار خوار و ذليل خواهيم شد . درجات تواضع و هو على ثلاث درجات : الدرجة الاولى : التواضع للدّين ، و هو أن لا يعارض بمعقول منقولا ، ولايتهم للدّين دليلا ،

--> ( 1 ) . فرقان / 63 .